Bộ trưởng KHĐT so sánh đại gia ĐTDĐ với DN nội

“Chiếc điện thoại Sam Sung trông nhỏ bé, tốn lượng nguyên liệu rất ít nhưng đem lại giá trị cao. Ngược lại, sản phẩm của chúng ta sử dụng khối lượng linh kiện khổng lồ nhưng bán rẻ như bèo”.

Đó là một ví dụ so sánh khá thú vị của Bộ trưởng Bộ KHĐT Bùi Quang Vinh đề cập trong Chương trình “Dân hỏi-Bộ trưởng trả lời”, phát sóng trên VTV tối ngày 15/12.
Thưa Bộ trưởng, tăng trưởng của kinh tế Việt Nam nhiều năm qua dựa vào 2 nguồn lực chính là khai thác tài nguyên thô và đầu tư công. Tuy nhiên 2 "lực đỡ" này hiện đang bị cạn kiệt và siết chặt. Vậy động lực chính cho tăng trưởng kinh tế năm 2014 và những năm tiếp theo sẽ là gì?
Chúng ta sẽ vẫn phải dựa vào vốn và tài nguyên để có thể tăng trưởng và đạt được mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2014 là 5,8%, năm 2015 là 6-6,2%.
Nhưng có một điều tôi muốn nhấn mạnh ngay trong năm 2014 và những năm tiếp theo, việc cải cách thể chế, tạo ra khung khổ pháp lý cho lĩnh vực tư nhân và các thành phần kinh tế khác ngoài Nhà nước tham gia đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng, phát triển kinh tế cung cấp dịch vụ công...

Bộ trưởng Bộ KHĐT Bùi Quang Vinh. Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Nhiều chuyên gia lo ngại về sự mất cân đối giữa hiệu quả và tỷ trọng đóng góp của khối DN có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) với khối DN nội địa. Cụ thể, xuất khẩu điện thoại và linh kiện đạt 15,5 tỷ USD trong đó DN có vốn đầu tư nước ngoài chiếm 15,4 tỷ USD; xuất khẩu vi tính, sản phẩm điện tử linh kiện 7,7 tỷ USD thì DN vốn đầu tư nước ngoài chiếm tới 7,5 tỷ USD … Xin Bộ trưởng cho biết chúng ta có chiến lược, chính sách nào nhằm khắc phục sự mất cân đối này?
Đó là một câu hỏi hay nhưng cũng phải nói ngay rằng thế giới không phân biệt thành phần kinh tế FDI, thành phần kinh tế trong nước. Vì các DN FDI khi vào hoạt động tại Việt Nam, tuân thủ toàn bộ luật pháp của Việt Nam. Họ mang tiền đăng ký tại Việt Nam là doang nghiệp của Việt Nam, hoạt động như những doanh nghiệp khác, chịu toàn bộ chế tài pháp luật. Họ có đóng góp về thu hút lao động, thuế, chuyển giao khoa học công nghệ, cho nên chúng ta không nên phân biệt đối xử giữa DN FDI và DN trong nước.
Vấn đề đặt ra là làm thế nào để DN nội địa cũng phải vươn lên, đạt được thành quả tương tự, không để quá chênh lệch. Đồng thời tháo gỡ tất cả những vướng mắc căn bản nhất cho DN Việt Nam. Ví dụ, nhanh chóng mua bán nợ để các DN có chiến lược phát triển tốt, có điều kiện để xóa nợ xấu, tiếp cận các nguồn tín dụng lãi suất thấp, các nguồn tài nguyên của đất nước một cách công bằng. Nhưng chính các DN Việt Nam cũng phải tự vươn lên, phải bài bản hơn.
Năng suất lao động là một điểm yếu không thể phủ nhận của nền kinh tế Việt Nam, muốn cải thiện thì phải mở rộng quy mô hoặc đầu tư theo chiều sâu. Cả hai con đường này đều gặp phải khó khăn do nguồn lực đầu tư ở trong nước đang bị suy kiệt và không còn nguồn lực. Bài toán này sẽ được giải quyết như thế nào trong năm 2014, thưa Bộ trưởng?
Nguồn tiền cho DN vay không phải không có nhưng vấn đề là làm sao DN tiếp cận với nguồn tiền lãi suất thấp này. Vì vậy, điều quan trọng nhất là phải giải quyết nợ xấu để DN có đủ điều kiện tiếp cận nguồn lực mới.
Đồng thời các DN phải xác định lại định hướng kinh doanh của mình trong điều kiện mới, tìm kiếm và xác lập những thị trường ổn định, chọn lựa được những sản phẩm mũi nhọn để có đầu tư hiệu quả, có sức cạnh tranh.
Một trong những giải pháp hết sức quan trọng là dứt khoát phải đưa khoa học công nghệ trở thành động lực trong tăng trưởng. Trong đó, khoa học công nghệ là cứu cánh cho tất cả các DN. Các DN cạnh tranh nhau bằng khoa học công nghệ.
Sam Sung là một ví dụ. Một chiếc điện thoại trông nhỏ bé nhưng bán tiền triệu, một lượng nguyên liệu rất ít nhưng đem lại giá trị cao. Ngược lại, chúng ta sử dụng khối lượng linh kiện khổng lồ nhưng bán rẻ như bèo.
Thưa Bộ trưởng, về lý thuyết thì người dân và DN được kinh doanh những gì pháp luật không cấm. Nhưng nhiều lĩnh vực hiện nay khối kinh tế tư nhân gần như không có cơ hội bởi vì những lĩnh vực này đang bị khối DN Nhà nước thống lĩnh thị trường, nếu không muốn nói là chiến độc quyền. Xin Bộ trưởng cho biết đâu là những lĩnh vực mà Nhà nước sẽ cho phép tư nhân hóa mạnh mẽ trong thời gian tới?
Trừ những bí mật quốc gia quan trọng, lĩnh vực quốc phòng an ninh hoặc đặc biệt nhạy cảm, ảnh hưởng đến an ninh xã hội như thuốc nổ, chất độc hại, nguy hiểm… Nhà nước không cho sản xuất, còn lại không cái gì nên cấm.
Nhà nước cần nhanh chóng thoái vốn khỏi những lĩnh vực mà tư nhân làm tốt hơn. Nhà nước đã đưa ra lịch trình tới năm 2015 về cơ bản sẽ cổ phần hóa rất nhiều tập đoàn, DN, tổng công ty... chỉ giữ lại khoảng 8 tập đoàn lớn nhưng các công ty trực thuộc cũng sẽ cổ phần hóa.
Hiện nay đang có quan điểm Nhà nước cần bán hết cổ phần trong các DN nước giải khát để lấy vốn đầu tư cho hạ tầng và những việc khác. Tuy nhiên, cũng có quan điểm cho rằng nên để và cho tiếp tục phát triển. Nhưng một ý chí chung là chúng ta phải nhang chóng thoái vốn, bán bớt cổ phần để Nhà nước có nguồn lực đầu tư, đồng thời để “sân chơi” cho DN tư nhân.
Bên cạnh đó chúng ta phải tiếp tục tạo ra những khung khổ pháp lý mới để DN tư nhân được tiếp cận sòng phẳng các nguồn tài nguyên như DN Nhà nước, đó chính là cải cách thể chế.
Đây là những vấn đề hết sức quan trọng và thiết yếu cho nền kinh tế Việt Nam, không chỉ cho năm 2014-2015 mà cho cả trung và dài hạn.
Xin trân trọng cảm ơn bộ trưởng!

theo khampha.vn